Terug naar overzicht

Schonere auto’s geen fata morgana

Effectief milieubeleid overheid

05 januari 2016

Financieel Dagblad – Erik Kemink. Je zou zomaar moedeloos worden van de vergeefse pogingen van de politiek om het wagenpark te verduurzamen. Belastingvoordelen voor plug-in hybrides liepen uit de hand. Uitstootnormen zijn met sjoemelsoftware omzeild. En Brusselse milieuregelgeving wordt door de lobby van grote multinationals geblokkeerd. Toch is het wel degelijk mogelijk meer voertuigen op de weg te krijgen die minder CO2 en vervuilende stoffen uitstoten.

Lage bijtelling en nul aanschafbelasting:

het klimaat huilt

Staatssecretaris Wiebes van Financiën deed in september vorig jaar uit de doeken hoe de fiscale stimulering van zuinige auto’s het doel voorbijschoot. Nederland stapte massaal in de plug-in hybride Outlander, dankzij de stapeling van een laag bijtellingspercentage, nul aanschafbelasting en een vrije afschrijving. Vijf miljard meer dan verwacht kostte het beleid, wat neerkomt op enkele duizenden euro’s per vermeden ton broeikasgas (ter vergelijking: op de markt doet een ton CO2 een euro of vier). Wiebes legde uit dat het milieu alleen maar verslechterd was, dankzij het ‘waterbedeffect’. Om de EU-normen te halen moeten fabrikanten de gemiddelde emissie terugdringen. Een zwaar gesubsidieerde Golf GTE die in Nederland verkocht wordt, zorgt ervoor dat VW in Duitsland gerust een pruttelende diesel aan de man mag brengen. ‘Het klimaat huilt,’ concludeerde Wiebes.

Europees beleid

De staatssecretaris had meer vertrouwen in het Europees bronbeleid. Stel vanuit de EU steeds scherpere uitstootnormen en de markt doet de rest. ‘Dat is geen fata morgana,’ zei Wiebes. Maar ook deze aanpak is een sprookje, weten we sinds Dieselgate. Het gesjoemel met uitstootcijfers heeft er niet toe geleid dat beleidsmakers in Brussel de teugels hebben aangehaald. Landen met grote autoproducenten als Duitsland, Frankrijk, Spanje en Italië hebben met succes bij de Europese Commissie gepleit voor versoepeling van de uitstootnormen.

Nieuwe schone brandstoffen door tECHNOLOGIE

Toch kunnen we iets doen voor een schonere lucht en een beter klimaat. De technologie staat niet stil. Elektrisch, Groengas en op termijn ook waterstof zijn de nieuwe, schone brandstoffen waarmee we echt schoner kunnen rijden. Wie de Tesla’s, Fiat Ducato’s op groengas en sinds kort zelfs de Hyundai ix35 op een fuel cell ziet rijden, weet: dit is allerminst een fata morgana.

De overheid kan deze ontwikkelingen een steun in de rug bieden door zelf het goede voorbeeld te geven. Voor stads- en streekbussen, leerlingenvervoer, doelgroepenvervoer en eigen wagenparken kan de overheid duurzame aanbestedingscriteria opnemen ten aanzien van de brandstoffen. Dat gebeurt nog mondjesmaat, zo bleek uit een onderzoek van Natuur en Milieu. Maar gemeenten als Nijmegen tonen aan dat het kan. Als launching customer kan de overheid zo daadwerkelijk bevorderen dat de alternatieve brandstoffen een voet aan de grond krijgen in de Nederlandse markt.

Pleit voor positieve maatregelen

Steden als Rotterdam, Den Haag en Utrecht voeren milieuzones in, waar het verboden toegang is voor vervuilende, oude diesels. Deze maatregel roept veel weerstand op. Voor een positievere benadering zouden beleidsmakers eens kunnen terugdenken aan de maatregelen die het kabinet Balkenende 3 in 2009 nam om de crisis het hoofd te bieden. Toen werd een sloopregeling ingesteld voor oude diesels. Een milieumaatregel die bijzonder populair was. Maak er nu een inruilpremie van voor iedereen die een vervuilende diesel inruilt voor een auto op een duurzame brandstof. Te beginnen bij de ondernemers in de binnensteden die kampen met grote luchtverontreiniging. Een kostbare regeling, maar wel een die tastbare bijdrage levert aan een schoner wagenpark. Zodat het klimaat weer kan lachen.